การขอ อย. สินค้า OEM มีหลักสำคัญข้อเดียวที่ต้องเข้าใจก่อนทุกอย่าง: เจ้าของแบรนด์เป็นผู้ยื่นขอเลขสารบบอาหารในชื่อของตัวเอง โดยอ้างอิงสถานที่ผลิตของโรงงานที่มีใบอนุญาตผลิตอาหารอยู่แล้ว — ไม่ใช่โรงงานยื่นแทนให้เสร็จสรรพ และเลขที่ได้จะเป็นของแบรนด์คุณ ไม่ใช่ของโรงงาน
เราเป็นโรงงาน OEM อาหารทะเลแปรรูปที่ทำงานกับเจ้าของแบรนด์มาตั้งแต่ปี 1994 คำถามเรื่อง อย. คือคำถามแรกๆ ของลูกค้าใหม่แทบทุกราย บทความนี้เรียงลำดับให้เห็นว่าใครทำอะไร ตรงไหนโรงงานช่วยได้ และตรงไหนเจ้าของแบรนด์ต้องทำเอง
ขอ อย. สินค้า OEM ใครเป็นคนยื่น
คำตอบสั้น: เจ้าของแบรนด์ยื่นในนามบุคคลหรือนิติบุคคลของตัวเอง เลขสารบบอาหาร 13 หลักที่ได้จะผูกกับแบรนด์คุณ ส่วนโรงงานมีหน้าที่ส่งมอบเอกสารฝั่งสถานที่ผลิตให้ครบ
เหตุผลที่กฎหมายวางแบบนี้คือความรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์อยู่ที่ผู้ขออนุญาต ถ้าเลขอยู่ในชื่อโรงงาน สินค้าทุกแบรนด์ที่ผลิตจากไลน์เดียวกันจะพันกันหมด การแยกเลขตามแบรนด์ทำให้คุณย้ายโรงงานได้ เปลี่ยนสูตรได้ และเป็นเจ้าของทะเบียนของตัวเองจริง
การแบ่งหน้าที่ที่ใช้กันในงาน OEM:
| ขั้นตอน | เจ้าของแบรนด์ | โรงงาน |
|---|---|---|
| ใบอนุญาตผลิตอาหารของสถานที่ผลิต | — | ต้องมีอยู่แล้ว พร้อมสำเนาให้ใช้อ้างอิง |
| สูตรและสเปกสินค้า | อนุมัติสูตรสุดท้าย | จัดทำรายละเอียดสูตร/กระบวนการให้ |
| ยื่นขอเลขสารบบอาหาร | ผู้ยื่น (ผ่านระบบ e-submission ของ อย.) | สนับสนุนเอกสารฝั่งผลิต |
| ฉลากสินค้า | รับผิดชอบเนื้อหาฉลาก | ตรวจความสอดคล้องกับสูตรจริง |
| ต่ออายุ/แก้ไขทะเบียน | เจ้าของทะเบียน | แจ้งทุกครั้งที่กระบวนการผลิตเปลี่ยน |
ต้องเตรียมอะไรก่อนยื่น
คำตอบสั้น: ฝั่งคุณเตรียมเอกสารนิติบุคคลกับข้อมูลฉลาก ฝั่งโรงงานเตรียมเอกสารสถานที่ผลิตกับรายละเอียดสูตร — จุดที่ช้าที่สุดในทางปฏิบัติคือฉลากไม่ตรงสูตร ไม่ใช่ตัวระบบ
รายการหลักที่ใช้ประกอบ:
- เอกสารผู้ยื่น — บัตรประชาชนหรือหนังสือรับรองนิติบุคคล
- สำเนาใบอนุญาตผลิตอาหารของโรงงาน พร้อมเลขสถานที่ผลิต
- สูตรส่วนประกอบเป็นเปอร์เซ็นต์ เรียงจากมากไปน้อย
- กระบวนการผลิตโดยย่อ และภาชนะบรรจุ
- ฉลากที่จะใช้จริง ครบทุกข้อความบังคับ
จุดที่เราเห็นเจ้าของแบรนด์สะดุดบ่อยที่สุดไม่ใช่การกรอกระบบ แต่คือสั่งทำ artwork ฉลากก่อนล็อกสูตร พอสูตรสุดท้ายมีการปรับส่วนประกอบ ฉลากที่พิมพ์ไปแล้วใช้ไม่ได้ ต้องแก้ทั้งไฟล์ทั้งงานพิมพ์ ลำดับที่ถูกคือ สูตรนิ่ง → ตรวจข้อความฉลากกับสูตร → ค่อยทำ artwork
รายละเอียดขั้นตอนทางการและแบบฟอร์ม ดูได้จากเว็บไซต์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา โดยตรง
ประเภทอาหารมีผลกับความยากไหม
คำตอบสั้น: มี — อาหารแต่ละกลุ่มมีระดับการควบคุมต่างกัน สินค้าอย่างปลาเส้นปรุงรสหรือขนมขบเคี้ยวจากซูริมิจัดอยู่ในกลุ่มที่ยื่นแบบแจ้งรายละเอียดผ่านระบบได้ ไม่ใช่กลุ่มที่ต้องประเมินหนักแบบอาหารทางการแพทย์
หลักคิดคือยิ่งความเสี่ยงต่อผู้บริโภคสูง การกำกับยิ่งเข้ม อาหารทะเลแปรรูปพร้อมทานทั่วไปอยู่ในโซนที่กระบวนการคาดเดาได้ ถ้าเอกสารฝั่งโรงงานครบและฉลากถูกต้องตั้งแต่รอบแรก ระยะเวลารวมมักสั้นกว่าที่เจ้าของแบรนด์ใหม่กังวลกันมาก
สิ่งที่ทำให้ช้ากว่าปกติมี 3 อย่าง: ฉลากมีข้อความเกินจริง (คำอวดสรรพคุณ) สูตรมีวัตถุเจือปนอาหารที่ต้องตรวจเพิ่ม และเอกสารสถานที่ผลิตหมดอายุหรือไม่ตรงกับไลน์ที่ผลิตจริง — ทั้งสามข้อกันได้ตั้งแต่ต้นด้วยการเช็คกับโรงงานก่อนยื่น
โรงงานที่ดีควรช่วยอะไรบ้างในเรื่องนี้
คำตอบสั้น: โรงงานที่ทำ OEM เป็นระบบจะมีชุดเอกสารฝั่งผลิตพร้อมส่งภายในไม่กี่วัน และรู้ว่าสินค้าประเภทไหนต้องระวังข้อความฉลากตรงไหน — ถ้าโรงงานตอบคำถามเรื่อง อย. ไม่ได้เลย นั่นคือสัญญาณเตือน
สำหรับ Big Kitchen เอกสารฝั่งสถานที่ผลิตเป็นชุดมาตรฐานที่เตรียมให้ลูกค้าทุกราย เพราะโรงงานถือใบรับรอง FSSC 22000, HACCP, GMP และ HALAL อยู่แล้ว ข้อมูลกระบวนการผลิตจึงอยู่ในรูปที่เอาไปประกอบการยื่นได้ทันที และทีมจะช่วยตรวจว่าฉลากที่คุณร่างตรงกับสูตรจริงก่อนคุณกดยื่น — ส่วนการยื่นและการเป็นเจ้าของทะเบียนยังเป็นของคุณเสมอ ซึ่งเป็นข้อดีของคุณเอง ไม่ใช่ภาระ
คำถามที่พบบ่อย
ให้โรงงานยื่น อย. แทนได้ไหม
มอบอำนาจให้ดำเนินการแทนได้ในทางปฏิบัติ แต่ทะเบียนต้องอยู่ในชื่อเจ้าของแบรนด์ ถ้ามีใครเสนอให้จดในชื่อโรงงานแล้ว “ยืมเลขใช้” นั่นคือการเป็นแค่ผู้จัดจำหน่ายของสินค้าโรงงาน ไม่ใช่เจ้าของแบรนด์จริง
สินค้าเดียวกันแต่หลายรสชาติ ต้องขอกี่เลข
โดยทั่วไปสูตรที่ต่างกันคือทะเบียนแยกกัน ควรวางแผนรายการรสชาติให้จบก่อนเริ่มยื่น จะได้ประเมินเวลาและค่าใช้จ่ายรวมได้ถูก
ย้ายโรงงานผลิตภายหลังได้ไหม
ได้ แต่ต้องแก้ไขข้อมูลสถานที่ผลิตในทะเบียน เพราะเลขของคุณอ้างอิงใบอนุญาตของโรงงานเดิมอยู่ นี่คือเหตุผลที่ควรเลือกโรงงานที่ตั้งใจทำงานระยะยาวตั้งแต่แรก
ขายออนไลน์อย่างเดียว ต้องมี อย. ไหม
อาหารที่ผลิตเพื่อจำหน่ายต้องมีเลขสารบบอาหารไม่ว่าขายช่องทางไหน แพลตฟอร์มใหญ่ส่วนมากขอเลขก่อนเปิดขายด้วยซ้ำ
ใช้เวลานานแค่ไหน
ขึ้นกับประเภทอาหารและความครบของเอกสาร กรณีเอกสารครบและฉลากถูกต้องตั้งแต่รอบแรก กลุ่มอาหารทั่วไปมักเร็วกว่าที่คาด จุดที่กินเวลาจริงคือการแก้ฉลากซ้ำไปมา
Big Kitchen เป็นโรงงาน OEM ผลิต fish snacks และ frozen surimi products ที่สมุทรสาคร ก่อตั้งปี 1994 กำลังผลิตมากกว่า 4,000 ตันต่อปี ส่งออกมากกว่า 14 ประเทศ หากกำลังวางแผนสร้างแบรนด์และอยากรู้ว่าเอกสารฝั่งโรงงานมีอะไรพร้อมบ้าง ดูบริการ OEM และกลุ่มผลิตภัณฑ์ หรือคุยกับทีมงานก่อนเริ่มยื่นได้เลย
อัปเดตล่าสุด: สิงหาคม 2026 · เขียนโดยทีมบิ๊ก คิทเช่น
บริการและแหล่งอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง
ดูเพิ่มเติม: บริการรับผลิต OEM ครบวงจร · กลุ่มผลิตภัณฑ์ปลาเส้นและซูริมิ · ติดต่อทีมงาน · เกี่ยวกับบิ๊ก คิทเช่น
มาตรฐานอ้างอิงจากหน่วยงานทางการ: อย. (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา) · FSSC 22000 · Codex Alimentarius (FAO/WHO)